Wystawa „Zapomniane – Dolny Śląsk”

Zapraszam na wystawę „Zapomniane – Dolny Śląsk” do Muzeum Niepodległości, Pałac Przebendowskich / Radziwiłłów. Aleja Solidarności 62; 00-240 Warszawa.

Wernisaż wystawy 2 października 2026 o godzinie 18.00. Kuratorką wystawy jest Marzena Jaworska. Wystawa czynna do 30 października 2026.

Zdjęcie z cyklu „Zapomniane”, fot: Radek Jaworski

Zapomniane

Dolny Śląsk to przestrzeń o gęstej i złożonej historii. Nakładają się tu na siebie warstwy wielu kultur, narodowości, opowieści i traum. Przed II wojną światową region ten zamieszkiwali w przeważającej mierze Niemcy, a krajobraz kulturowy odzwierciedlał ich obecność. Po 1945 roku historia dokonała gwałtownego zwrotu – obszar ten doświadczył niemal całkowitej wymiany ludności. Dawni mieszkańcy zostali wysiedleni, a ich miejsce zajęli przesiedleńcy z Kresów, centralnej Polski oraz m.in. reemigranci z Francji. Ta zmiana doprowadziła do zerwania ciągłości pamięci lokalnej. Nowi mieszkańcy często nie znali historii miejsc, w których przyszło im żyć. Znaczna część dziedzictwa kulturowego regionu została porzucona i wypchnięta poza ramy zbiorowej pamięci.
Właśnie ten obszar – zarówno geograficzny jak i mentalny – stanowi punkt wyjścia dla fotograficznego projektu Radka Jaworskiego „Zapomniane”, który staje się medytacją nad nieoczywistym dziedzictwem Dolnego Śląska. Jest to zapis wędrówki po małych, dolnośląskich miejscowościach takich jak: Barcinek, Bardo, Bobrów, Chełmsko Śląskie, Dobromierz, Jelenia Góra, Kamieniec Ząbkowicki, Kłodzko, Kościelniki Górne, Lubawka, Lubomierz, Maciejowiec, Płóczki Górne, Smolnik, Sokołowsko, Struga, Świecie, Unisław Śląski, Wojcieszów, Zagórze Śląskie.
Jaworski prezentuje miejsca, które kiedyś tętniły życiem, a dziś pozostają poza głównym nurtem zainteresowania społecznego i turystycznego. To przestrzenie przejściowe – pomiędzy historią a teraźniejszością, obecnością a nieobecnością.
Artysta nie szuka jednak sensacji ani nostalgii. Jego spojrzenie jest spokojne, pełne szacunku i zrozumienia dla materii, która się rozpada.
Estetyka zdjęć balansuje na granicy dokumentu i poetyckiej refleksji, co nadaje im wyjątkową siłę wyrazu i podkreśla delikatność tematu. Jaworski posługuje się miękkim światłem, monochromatyczną kolorystyką i staranną kompozycją.
Wystawa „Zapomniane” jest pytaniem o nasze dziedzictwo. Co robimy z tym, co nie nasze, a jednak odziedziczone? Czy jesteśmy w stanie zrozumieć, że pamięć regionu to także pamięć o tym, co zostało wypchnięte poza margines? To także próba ocalenia. Każde zdjęcie kieruje uwagę na miejsce, które – choć nieobecne w oficjalnym dyskursie – wciąż mówi wiele o naszej zbiorowej tożsamości. To uważna i pełna szacunku próba spojrzenia na dziedzictwo, które nie zostało w pełni przyjęte, zrozumiane ani ocalone.
Fotografując opuszczone pałace, sanatoria, świątynie i miejsca sakralnego kultu, artysta tworzy alternatywną mapę miejsc, które warto odwiedzić, zanim znikną całkowicie.
Choć „Zapomniane” koncentruje się na Dolnym Śląsku, jego przesłanie wykracza poza granice regionu. To opowieść o tym, jak współczesne społeczeństwa zmagają się z historią, której nie wybrały, ale która nadal kształtuje ich przestrzeń, tożsamość i sposób myślenia o dziedzictwie.

Marzena Jaworska

Wystawa „Miasto | Natura” w ZPAF

Zapraszam na wystawę „Miasto | Natura” do Galerii Obok ZPAF (Małej Galerii ZPAF), Plac Zamkowy 8 w Warszawie.
Wernisaż wystawy 19 sierpnia 2026 o godzinie 18.00 w Światowy Dzień Fotografii. Kuratorką wystawy jest Marzena Jaworska.

„City | Nature” exhibition at the „Galeria Obok ZPAF”, Plac Zamkowy 8 in Warsaw. Curator of the exhibition is Marzena Jaworska.

4 września, w ramach Nocy Fotografii 2026, przewidziano oprowadzanie kuratorskie o godzinie 19:00 i 21:00.

Miasto | Natura

„Miasto | Natura” jest refleksją nad współczesnym krajobrazem miejskim, widzianym jako dynamiczny ekosystem, w którym architektura i świat przyrody pozostają w nieustannym dialogu. W swoich czarno-białych fotografiach Radek Jaworski koncentruje się na Warszawie, ukazując ją nie tylko jako przestrzeń zaprojektowaną przez człowieka, lecz przede wszystkim jako żywy organizm podlegający procesom zmian, adaptacji i współistnienia.
Artysta odrzuca prosty podział na to, co naturalne i sztuczne. Zamiast przeciwstawiać naturę miastu, kieruje uwagę ku miejscom ich wzajemnego przenikania. Roślinność nie pełni funkcji dekoracyjnego tła. Staje się równorzędnym uczestnikiem obrazu, przejmuje kompozycję kadru, przesłania architekturę, zmienia sposób patrzenia. Drzewa, gałęzie, korzenie nie tylko współistnieją z miejską strukturą, ale ujawniają jej kruchość oraz tymczasowość.
Na fotografiach pojawiają się rozpoznawalne miejsca Warszawy – między innymi Amfiteatr w Łazienkach Królewskich czy Pomnik Nike – przedstawione jednak z perspektywy odbiegającej od utrwalonych sposobów ich prezentacji. Monumentalność ustępuje fragmentowi, przesłonięciu i wieloplanowości. To natura organizuje spojrzenie, a architektura staje się jednym z elementów większego porządku.
Świadome ograniczenie środków wyrazu do czerni i bieli pozwala skoncentrować uwagę na rytmie form, fakturach, relacjach światła i cienia oraz napięciu między geometryczną strukturą miasta a organicznym charakterem przyrody. Fotografie przekraczają funkcję dokumentu, stając się refleksją nad czasem i nieustanną przemianą krajobrazu.
„Miasto | Natura” jest opowieścią o współobecności, a nie o konflikcie. Pokazuje, że natura nie znika z miasta – zmienia jedynie skalę, formę i sposób swojej obecności. Nawet tam, gdzie wydaje się podporządkowana urbanistycznemu porządkowi, pozostaje trwałą siłą współtworzącą wspólną przestrzeń.

Marzena Jaworska – kuratorka wystawy

City | Nature

The City | Nature is a reflection on the contemporary urban landscape, viewed as a dynamic ecosystem in which architecture and the natural world engage in a constant dialogue. In his black-and-white photographs, Radek Jaworski focuses on Warsaw, portraying it not merely as a human-designed space, but above all as a living organism subject to processes of change, adaptation, and coexistence.
The artist rejects the simple dichotomy between the natural and the artificial. Rather than setting nature in opposition to the city, he directs the attention to the points where they intermingle. Vegetation does not serve as a decorative backdrop; instead, it becomes an equal participant in the image, taking over the composition, obscuring the architecture, and altering the viewer’s perspective. Trees, branches, roots do not simply coexist with the urban fabric; they reveal its fragility and transience.
The photographs feature recognizable Warsaw landmarks, including the Amphitheatre in the Royal Łazienki and the Warsaw Nike, yet present them from perspectives that depart from established representations. Monumentality gives way to fragments, partial obscuration, and layered depth. Nature directs the gaze, while architecture becomes just one element of a larger order.
The deliberate restriction of the visual palette to black and white focuses the viewer’s attention on the rhythm of forms and textures, the interplay of light and shadow, and the tension between the city’s geometric structure and the organic nature of the environment. The photographs transcend mere documentation, becoming a reflection on time and the landscape’s ceaseless transformation.
City | Nature is a story of coexistence, not conflict. It demonstrates that nature does not disappear from the city, it merely changes the scale, form, and manner of its presence. Even where it appears subordinate to the urban order, it remains an enduring force that helps shape the common space.

Marzena Jaworska – exhibition curator

Patronat honorowy nad wydarzeniem objęło Muzeum Niepodległości w Warszawie oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich.
Patroni medialni wystawy: Polska Agencja Fotografów FORUM, Kwartalnik FIOTOGRAFIA, Portal Fotopolis.pl

Do posłuchania

Audycja Programu 2 Polskiego Radia poświęcona wystawie „Miasto Natura”

Do pobrania / For download:

Katalog wystawy w formacie PDF / Exhibition catalogue in PDF format

Informacja prasowa

Wystawa „Miasto | Natura”

Zapraszam na wystawę „Miasto | Natura” 5 grudnia 2025, piątek, o godz. 18.00., willa Pniewskiego na I piętrze.
Wystawa jest częścią projektu „Nieoczywista Struktura Warszawy” wystawy zbiorowej w której udział biorą: Marzena Jaworska, Radek Jaworski, kuratorka wystawy Katarzyna Lipska Ziębińska, Piotr Kulesza.
Wystawa czynna do 5 Stycznia 2026 r.

Wystawa „Zapomniane” w Modliszewku

Zapraszam 22-24 sierpnia 2025 na wystawę „Zapomniane” do Modliszewka k. Gniezna. Wystawa w ramach VI Festiwalu Historycznego „Tajemnice Trzech Stuleci”. Wernisaż wystawy 22 sierpnia o godz. 19.00 w podziemiach kościoła św. Jakuba Apostoła w Modliszewku.

W serii zdjęć „Zapomniane” przedstawiam moje podróże po mniej oczywistych zakątkach Dolnego Śląska.

Więcej informacji o wystawie na stronach serwisu Pojezierze24.pl

Zapraszam do pobrania katalogu wystawy „Zapomniane”. Plik w formacie PDF.